2016: 8 filmów, 75 książek - 2015: 39 filmów, 78 książek - 2014: 66 filmów, 89 książek - 2013: 46 filmów, 60 książek
Archiwum
Zakładki:
zBLOGowani.pl
Kategorie: Wszystkie | DZIENNIK | KINO | KSIĘGARNIA | OSOBISTE | TEKSTY
RSS
sobota, 27 maja 2017
Jarosław Mikołajewski, Terremoto, Dowody na Istnienie 2017

 



(Trzęsienie ziemi we Włoszech, styczeń 2017 r., (c) AFP, źródło: lelibre.br)

 

Zaczynam od ostatniego zdania, czyli od dedykacji. Pisze autor: Włochom - za to, że wśród nieszczęść, które spadają na nich spod ziemi, z nieba, z powietrza, wody i ognia, mają siłę pamiętać, że są najpierw ludźmi a dopiero potem Włochami (s. 135). I chyba dobrze odczytuję to, że owo zdanie skierowane jest do członków innego narodu, do tych, którzy zapomnieli, że nie są tylko Polakami, ale również ludźmi. A jeszcze to: jesteśmy dziećmi Antygony, czy nie? (s. 13) Odrzuciliśmy nad Wisłą zarówno Antygonę, jak i Ewangelię. Zachodzę w głowę, kiedy się to stało, czy da się wskazać jakiś jeden moment, w którym się ukazało nasze barbarzyństwo, nasze nieludzkie oblicze. Temat na czyjś reportaż.

Przychodzi mi na myśl, że "Dowody na Istnienie" powinny zainaugurować nową serię - teologiczną. Otwierają ją obie książki Mikołajewskiego, z których każda jest rodzajem poetyckiego traktatu. W czasach gdy nikt na serio nie pyta o teodyceę, Mikołajewski czyni to, nie udzielając infantylnych odpowiedzi. Nie udzielając żadnych odpowiedzi.

Pisałem w Neapolu zeszłego lata, że pewność katastrofy, kruchość zastanego świata, który bez ostrzeżenia może się zawalić, wpływa na odmienny stosunek do życia (tutaj). Dla przybyszów ze stepu ziemia jest największym pewnikiem, tym, co nigdy nie zawiedzie, stąd nieprzetłumaczalne są dla nich odczucia mieszkańców Apeninów. Ziemia się trzęsie - od tych słów rozpoczyna się przecież druga zwrotka jednej z najradośniejszych pieśni kościelnych w Polsce.

 

środa, 24 maja 2017
Remigiusz Ryziński, Foucault w Warszawie, Dowody na Istnienie 2017

 

(Michel Foucault w Uppsali, przed 1959, źródło: http://www.openculture.com/2014/04/the-lonely-photo-of-michel-foucault-with-a-full-head-of-hair.html)

 

Pierwszą rzeczą, jaką robię po dobraniu się do tej książki, jest poszukiwanie indeksu nazwisk. Nie, nie ma. Nerwowe kartkowanie: czy jest? Jest, nie mogłoby w niej nie być Jarosława. Więcej, pojawia się nawet - jako trop - Edward S.

Michela Foucaulta, ówczesnego dyrektora Ośrodka Kultury Francuskiej w Warszawie, spotyka ta sama niemiła przygoda, która dwadzieścia lat wcześniej dotknęła Iwaszkiewicza (jak się zdaje - nikt nie ujawnił wprost przyczyn wyjazdu dyplomaty z Brukseli): zostaje wydalony z placówki z paragrafów dotyczących obrazy moralności.

Ryziński podejmuje śledztwo. (Sam odczuwam dreszcze na myśl, co się kryje w zakurzonych teczkach, które autor przegląda w archiwach instytutu pamięci. Znowu łapię się na tym, że nie interesuje mnie tak bardzo Foucault a dużo bardziej Jarosław). Opierając się na opowieści na wpół legendarnej, krok po kroku odtwarza pobyt Francuza w Warszawie, a pewnym momencie zaczyna odtwarzać samą homoseksualną Warszawę: miasto Hertza, Zawieyskiego, Mycielskiego i Iwaszkiewicza, i czyni to w sposób perfekcyjny.

Śmiałe są jego tezy dotyczące wpływu Warszawy na twórczość Foucault, który w niej ukończył "Historię szaleństwa". Ryziński podsuwa bardzo przyjemną myśl, że idea panoptykonu ma związek z Pałacem Kultury i Nauki górującym nad szarym wschodnioeuropejskim miastem.

  

Dziennik. Przemowa byłego mistrza ortografii

 

Dni dyktand przypominały mały sąd ostateczny. Dzień przed czytało się regułki z partykułą by albo partykułą nie albo wielką i małą literą, studiowało, powtarzało wyjątki a potem zapadała cisza, słychać było tylko kroki wychowawczyni i jej monotonny głos nieodróżniający ó od u i ż od rz. Byle nie popełnić błędu, najmniejszego nawet, bo za przecinki to było ćwierć albo pół oceny w dół a autor bloga był wówczas szkolnym mistrzem ortografii i nie mógł sobie pozwolić na najmniejszą omyłkę.

Po latach dawny mistrz ortografii siedzi w jednej z sejmowych sal, dowiadując się, że sejm stoi ponad ortografią (co jest logiczne - skoro stoi ponad konstytucją, to być może również w przyszłym referendum należałoby zadać suwerenowi pytanie czy dysleksja nie powinna stać się oficjalną pisownią?) a potem (tym razem nie było o żołnierzach wyklętych), że zasady pisowni małą literą ustalono w Trzeciej Erpe jako element planu poniżania Polski. O tak! Więcej wielkich liter: Partia, Partia, Partia.

Ale właściwie znużony mistrz ortografii sprzed ćwierć wieku chciałby zadać posłom i posłankom zupełnie inne pytanie: Dokąd zmierzacie?

Nie, nie chodzi o ortografię. Czemu jednak klęczycie przed ołtarzem i świętokradczo wyciągacie usta do hostii, skoro uczynki miłosierdzia macie za nic?

Nie, nie chodzi o ortografię. To nie ortografia poniża Polskę (24.05.2017).

 

Aleksandra Lipczak, Ludzie z Placu Słońca, Dowody na Istnienie 2017

 

 

 

Rzadko wysyłam A. zdjęcia stron czytanych książek. Jeśli już to robię, to w wyjątkowych okolicznościach: niezwykła historia, doskonała fraza. Patrz jak to jest napisane! - chciałbym w takich wypadkach podzielić się swoją zazdrością.

Turysta jest przechodniem. Sięgam podobnie jak autorka - tym też mnie ujęła - do słownika dziwnych lęków Johna Koeniga (tutaj) i odnajduję słówko onism (onizm?) - świadomość tego, jak mało świata mogę doświadczyć. Turysta-przechodzień może być tylko podglądaczem i ocieraczem rzeczywistości, może dostrzec jedynie fragmenty (por. autor bloga o Andaluzji).

Z zebranych i poskładanych fragmentów: notatek, zapisanych nagłówków, liczb, rozmów, opisów krajobrazu, dowcipów powstaje reportaż Aleksandry Lipczak, fascynujący zarówno na poziomie treści,  jak i sposobu pisania. Opowiada bowiem o tym, czego nie umie dostrzec przechodzień: o bańce na rynku nieruchomości; o imigrantach i boomie w fabryce drutu kolczastego; o bezrobociu i braku nadziei; o nieprzerwanych poszukiwaniach ofiar dyktatury Franco. Nie opisuje przy tym obszernych biografii, lecz sylwetki bohaterów również składa z fragmentów, jakby drobnych fotograficznych ujęć, słów, milczenia, gestów.

Czasem tak ujmujących jak ten powyżej o Szwedce w bikini; uchylających tajemnicę, którą określa słówko sonder Johna Koeniga: zrozumienie, że każdy wybrany na chybił-trafił przechodzień żyje życiem tak bujnym i złożonym jak twoje własne.

 

wtorek, 23 maja 2017
Dziennik. Śliscy, partyjni i podnieceni

 

Zachęcam do tego, aby dotychczasowe opowiastki o osobach śliskich (tutaj, tutaj) i tych, których serce bije dla partii (tutaj, tutaj) traktować niepoważnie, bo przecież niemożliwe, żeby w demokratycznym państwie europejskim w drugiej dekadzie dwudziestego pierwszego wieku ludzie zachowywali się jak za późnego Władysława Gomułki.

Albo dzisiaj tych dwóch uniesionych patriotycznie. Pierwszy chciałby na znaczkach pocztowych umieszczać kontury Polski przedwojennej, bo tylko taka była prawdziwa i głosić chwałę żołnierzy wyklętych (to akurat częsta przypadłość). Każdy znaczek to może być jeden wyborca, pan wie, ile znaczków naklejamy na ślinę?

Drugi patriotą był od dzieciństwa, przynajmniej mojego. Wygrywał festiwal piosenki w Kołobrzegu w czasach, kiedy jeszcze go oglądałem (Nie płacz Szarloto wojna skończona, Hitler kaputt! - tak śpiewali a ja wówczas Kołobrzeg ceniłem bardziej niż Opole). Rok osiemdziesiąty piąty to zdaje się było niecały rok po zabójstwie księdza Popiełuszki, a pan już się wtedy patriotycznie unosił. Teraz też dopytuje czy są jakieś pieniądze dla patriotów takich jak on, bo młodzież powinna śpiewać o żołnierzach wyklętych (mówiłem, że częsta przypadłość?). On śpiewa na przekór lewakom. Płaczą mu na koncertach, wyją. On chciałby nowej kultury, nowego zjazdu w Szczecinie (to dopisuję ja, interpretator, miłośnik oportunistów (tutaj), ale bez przesady).

(23.05.2017)

 

Dziennik. Budzik

 

Nowy tydzień dobrze rozpocząć od kłótni w jakiejś zastępczej, błahej sprawie, choć tym razem dotyczącej zasobu, którego deficyt stał się problemem w naszym domu ostatnimi czasy, to jest snu.

- Śpisz do siódmej - oburzyła się A., której budzik zadzwonił dwadzieścia minut wcześniej, ale która, w przeciwieństwie do mnie, nie wyłączyła go i teraz krążyła za Dzieckiem między pokojami. Obiecałem Dziecku soczek, więc cóż było robić, zwlokłem się z łóżka i poczłapałem do kuchni.

Całe szczęście całe zamieszanie skończyło się dosyć wcześnie. Jak tylko wróciliśmy z placyku, to był dzień, w którym umarł Wodecki, położyliśmy się na chwilę przy Dziecku, nie myjąc zębów ani nie przebierając się w piżamy, za chwilę wstaniemy a autor bloga napisze wreszcie recenzję z Agambena, a potem poczyta, ale wstaliśmy dopiero o szóstej następnego ranka. W pokoju, w pokoju (22.05.2017).

 

 
1 , 2 , 3 , 4 , 5 ... 713